Kayıtlar

Türkmenistan etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Türkmenistan (5) - Karkara'nın Türküsü

Resim
Kısmet oldu, kısa ayın ortalarında Türkmenistan Tekstil Bakanlığı'nın tertip ettiği bir fuar vesilesiyle bir kez daha Türkmenistan'da, kar yağışı altındaki Aşkabat'ta bulduk kendimizi... Seyahatten hemen evvel Kostebek Arsivi'nden elime ulasan 50 şarkılık bir seçkinin ilk şarkısına takılıp kalmış idim. " Hoooooooooooov " diye başlayan, " yâr yâr " nidâlarıyla, " âşık "larla, " mâşuk "larla, " peri "lerle, " âh "larla örülü bir Türkmen türküsüne... Karkara'nın Türküsü'ne... . " Köstebek " türküyü " Rough Guide " tarafindan çıkarılan, " The Rough Guide to the Music of Central Asia " isimli bir albümde keşfetmiş. Orta Asya coğrafyasında değişik ülkelerden 19 parçayı bir araya getiriyor albüm. Piyasaya 2005 senesinde sürülmüş. Her şarkı ayrı bir solist seslendirilmiş. Benim takıldığım türküyü, Karkara'nın Türküsü'nü ise Ayjemal Ilyasova yorumlamış. Bir güzel yorum...

Türkmenistan (4) - Türkmenbaşı'nın Ruhi Mescidi

Resim
Aralık ayının son 10 günü Türkmenistan’ın vefat eden “Prezident”i Türkmenbaşı ilgili haberleri mümtaz Türk basınından okuduk. Bazı haber ve yorumlar merhum Türkmenbaşı’nı ve uygulamalarını yüceltirken, bazıları kubur deliğine sokmaya çalıştı. Türkmenistan ve rahmetli Türkmenbaşı’nın uygulamaları ile ilgili yorum hakkımızı saklı tutup, bu yazıda sizlere Türkmenbaşı’nın defnedildiği “Türkmenbaşı’nın Ruhi Mescidi” ile ilgili bilgiler vermeye çalışalım. . Türkmenbaşı’nın Ruhi Mescidi Aşkabat’ın 20 km kadar dışında kalan Gıpçak köyü yakınlarında inşa edildi. 2004 yılında tamamlanarak hizmete açıldı. Kıpçak Türkmenbaşı’nın 1940 senesinde dünyaya gözlerini açtığı köydür. 1945’te babasının İkinci Dünya Savaşı’nda ölmesi üzerine yetim kalan Türkmenbaşı, 1948 senesindeki büyük Aşkabat depreminde annesi Gurbansoltan’ı kaybederek bu kez öksüz kalır. Deprem iki de kızkardeşini almıştır Türkmenbaşı’nın… Yetimhanelerde ve daha sonra uzak akrabalarının yanında yetişir Türkmenbaşı. Gün olur, devran dö...

Türkmenistan (3) - Türkmen İsimleri

İsmi olan her şeyin bir de hikâyesi varsa... Bir de her ismin bir hikâyesi... Buyrun Türkmenistan'dan, günlük hayattan, erkek ve kız isimleri... Bu isimlerin hikâyesi, biraz da bizim hikâyemiz gibi... *** Kız İsimleri: Jennet (Cennet yani), Çemen, Menli (yani Benli), Gözel, Aygözel, Aybölek, Ayperi, Aylar, Enecan, Enebay, Altın, Gümüş, Tılla (altın demek), Bahtı, Ayna, Gunça, Goher, Yeyli, Mehri, Ceren, Begül, Amangül, Tezegül, Cumagul, Gulnar, Gulşad, Gulelek (Gökkuşağı anlamında), Oğulceren, Sultan, Meral, Şirin, Seher, Sehra, Bahar, Cemal, Leyla, Maysa (Fidan demek)... Erkek İsimleri: Aman, Hoşgeldi, Angeldi, Handurdi, Bedirgen, Begenç, Şahgeldi, Kıvanç, Merdan, Murat, Meret, Koçmurat, Mergen, Devlet, Durdi, Ata, Anuş, Oras, Ataş, Bayram, Recep, Seyit, Seyitnur, Muhammed, Omar, Osman, Ali, Yusuf, Ahmet (Son ikisi ikizlere sıkça konan isimlerden), Hıdır, İlyas (Bu ikisi de ikiz ismi), Rüstem, Azim, Yunus, Anna (Cuma günü demek), Meylis, Devran, Yazo...

Türkmenistan (2) - Türkmenistan'ın Sembolleri

Resim
Şöyle düşünelim... BM toplantıları için katılımcı her ülkenin bayrağının hazırlanması gerekiyor. Bu görevin verildiği üreticinin en çok zorlanacağı, en karmaşık, üzerinde en çok detay olan bayrakların başında Türkmenistan bayrağı gelir desek yanlış olmaz sanırım. . Bayrağın yeşil zemini üzerinde belirgin bir hilâl ve beş beyaz yıldız yer alıyor. Yeşil zemin İslâmiyetin sembolü. Beş yıldız, Türkmenistan'ın beş eyaletini sembolize ediyor: Ahal, Balkan, Daşoguz, Lebap ve Mary (Merv). Yıldızların köşeleri, maddenin beş halini sembolize ediyormuş: Katı, sıvı, gaz, kristal ve plazma. Bayrağın solundaki dikey çizginin içinde dünyaca ünlü Türkmen halılara ait beş ana desen yer alıyor. Her bir desen simetrik bir madalyon şeklinde. Bayraktaki her bir desen bir Türkmen "taypa"sına ait ve Türkmenlerin göçmen olarak yaşadığı dönemlerden gelen millî kimliklerini yansıtıyor. Türkmenistan'ın tarafsızlğını 12 Aralık 1995 yılında ilân etmesi ve bu tarafsızlık ilânının BM tarafından tan...

Türkmenistan (1) - Girizgâh

Resim
En son 2002'nin Ekim ayında gittiğim Türkmenistan'ın başkenti Aşkabat'a geçen hafta yeniden gitmek kısmet oldu. Geçen dört sene zarfında ülkenin trendinin değişmediğini ama değişim / kalkınma ivmesinin giderek arttığını gözlemledim... İzlenimlerimin bir kısmını bu yazıda bulabilirsiniz... Önce ülkeye dair genel bilgileri vererek başlayalım... Türkmenistan Orta Asya'da SSCB'den ayrılan 5 Türkî cumhuriyetten biri. 4 komşusu var: Kuzeyde Kazakistan ve Özbekistan, güneyde İran ve güneydoğuda Afganistan. Batısında petrol yataklarıyla dolu Hazar Denizi yer alıyor (Bu arada Hazar Denizi sınırlarının ihtilâflı olduğunu not edelim). Üç kelime; İran, Afganistan ve petrol Türkmenistan'ın jeopolitik öneminin altını çizmek için yeter sanırım. Buna bir de ülkedeki zengin ve bâkir doğalgaz rezervlerini ekleyelim... Araya iki küçük not iliştirelim: (1) Türkmenistan post-Sovyet cumhuriyetleri arasında Rusya'ya borcu olmayan tek ülke (2) Orta Asya bölgesi, OrtaDoğu ve Rusya...