Kayıtlar

Bosna Hersek etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Srebrenica Katliamı ve Hollanda

Resim
Nobel Edebiyat Ödülü sahibi İngiliz şiir, roman ve hikâye yazarı Rudyard Kipling'in meşhur Doğu-Batı Baladı'nda geçen "Doğu Doğu'dur, Batı da Batı ve asla birleşmez yolları (Oh, East is East and West is West, and never the twain shall meet)" diye bir sözü var... Nihat Genç'ten okuduğum bir tanım var bir de şimdi aklıma gelen: "Doğu, bombaların düştüğü yerdir" diyordu o da... *** Kendi hâlimizde, tatlısu balığı gibi yaşadığımız günlerdi... Okullarımızı okumuş, diplomalarımızı almıştık... Çalışıyorduk, yiyorduk, içiyorduk... Evleniyorduk, çocuklarımız oluyordu... Hastalandıklarında üzülüyor, büyüdüklerini görünce seviniyorduk... Siyaseti uzaktan gözucuyla takip ediyor, seçim olunca oy falan kullanmaya tenezzül etmiyorduk... Öyle günlerdi... *** Derken Bosna'ya gittim ömründe ilk kez olmak üzere... Sene 2006 olmalı... Üzerinden yaklaşık 10 sene geçmiş bir savaştan arda kalan izleri gördüm, savaşı yaşayan insanları tanıdım, hikâyelerin...

Bosna'ya Saraybosna'dan Gelenlere...

Resim
Bosna "börek" değildir... Bosna "cevapi" değildir... Bosna "Sarajevska" değildir... Bosna falanca cemaatin okullarının olduğu yer değildir... Bosna, üniversite sınavını kazanamayan gençlerin kapağı attığı ucuz eğitim ülkesi değildir... Bosna uzun bacaklı sarışın kızların ülkesi değildir... Bosna kış olimpiyatları ülkesi değildir... Bosna yerin altından gürül gürül suların kaynadığı, göllerinde, nehirlerinde alabalıkların oynadığı bir ülke değildir... Bosna nehirlerinde rafting, dağlarında yürüyüş, kışlarında kayak yapılan bir ülke değildir... Bosna Baliç'in, Boliç'in, Halilhodziç'in, Dzeko'nun ülkesi değildir... Bosna Avrupa'ya en yakın coğrafyada müslüman olmanın bedelini ödeyen insanların ülkesidir benim için... Bundan çok değil, tam 20 sene evvel Avrupası Amerikası Rusyası toplandı, bir oldu Bosna'da olup bitenler konusunda. Sırplar ve Hırvatlar Boşnaklar'ı katlederken Paris arkasını döndü, Londra gözlerini kapadı, Wash...

Saraybosna (9) - Sırpça'da Yaşayan Türkçe Kökenli Kelimeler

Resim
İlginç günler yaşıyoruz... 34 senedir KKTC'yi dünyada bir ülkeye tanıtamadık da, bizim Kosova Sırbistan'dan bağımsızlığını ilân ediverdi kaşla göz arasında. Kosovalılar Bill Clinton caddesinde Amerikan bayraklarıyla kutladılar bağımsızlık ilanlarını!! Türkiye Cumhuriyeti Kosova'yı ilk tanıyan ülkelerden oldu. Hemen akabinde yeni anayasasını kabul etti Kosova parlementosu. Bu yeni anayasaya göre devletin resmi dilleri Arnavutça ve Sırpça olacaktı. Tito Yugoslavyası'nda, 1974 Anayasasıyla Kosova'da konuşulan resmi diller arasında kabul edilen Türkçe'yi devletin ana dilleri arasında kabul etmiyordu Kosovalılar da, 95 sene sonra yeniden sorasımız geliyordu "sen misin, yoksa hayalin mi vefâsız Kosova?" diye... Osmanlı'nın varlığı idari olarak sona erse de, Balkanlar Türkçe'yi bir ihtiyaç ve itibar dili olarak kullandı şehirlerinde senelerce. Ayrı milletlere mensup insanlar Türkçe ile anlaştı kendi aralarında. Çok değil 15 - 20 sene öncesine kadar ol...

Saraybosna (8) - Henda'dan "Sarajevska Raja"

Resim
Henda'dan "Sarajevska Raja"... http://www.youtube.com/watch?v=ZAxhIJew3t0 Şarkıyı ilk kez Cem Mert, Semih Özer’in bilgisayarında dinletti bana İzmir Alsancak’ta... Ali Çelik arşivinden mp3’üne ulaştı Ankara’da... Amra Boşnakça’dan Türkçe’ye tercüme etti şarkı sözlerini Başçarşı’da... Bilgin Sait tüm titizliğiyle düzeltmeleri yapıp, tercümeyi son haline getirdi Üsküdar’da... Burak ve Elif şarkının nakarat kısmını ezberledi bile bu arada :)) Beş kişinin katkıda bulunduğu bu kollektif çalışmayı Moraçalan’da yayınlamak kaldı bana da... Emeği geçen herkese “hvala"... *** Henda - Sarajevska raja Ljubio sam jednu malu sa Baščaršije ljeto dodje a ja tužan ne mogu do nje Po Parizu, Beogradu druže jedini Volio bih i ja stobom sada šetati Volio bih i ja stobom sada šetati Sarajevska raja dok gradovi Bosnom gore Daleko ste bili kad je teško Sarajevo ostavili Volim tvoju pjesmu staru jer me podsjeća na pijane noći naše i na proljeća Ovo nije tvoje borba drugi ratuju Ipak druže ti...

Saraybosna (7) - "Bilge Kral" Alija İzzetbegoviç

Resim
Bu sabah http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4783333.stm adresinde okuduğum bir haberle altüst oldum. Haberin özeti şöyle: "Bosnalı Müslümanların çoğu için savaş yıllarının kahramanı olan Alija İzzetbegoviç'in 'in Saraybosna'daki mezarı bir patlama sonucu tahrip oldu. "Polis Bosna'nın başkentinde Kovaci (Martyrs) Mezarlığında bulunan kubbeli anıt mezardaki patlamanın Cuma günü yerel saatle 03:00'de gerçekleştiğini bildirdi. Ekim 2003'te 78 yaşında vefat eden Izzetbegoviç, 1992 senesinde Bosna'nın bağımsızlığına liderlik ettiği için Bosnalı Sırpların öfkesini çekmişti. İzzetbegoviç ülkesinin 1992 - 95 seneleri arasında Sırp ve Hırvat milliyetçilerine karşı verdiği savaşa liderlik etmişti. Bosna Hlak Radyosu, patlamanın mermer mezartaşlarını tahrip ettiğini, bununla beraber kubbenin ayakta kaldığını belirtti. Polis mezarlığı mühürleyerek, konu ile ilgili büyük bir inceleme başlattı. Bosna Savaşında yaklaşık 110.000 insan ölmüş ve 2 milyondan fazla ins...

Saraybosna (6) - Her Şey Biz Yaşarken Oldu

Şair "her şey ben yaşarken oldu, bunu bilsin insanlar ben yaşarken koptu tufan ben yaşarken yeni baştan yaratıldı kâinat her şeyi gördüm içim rahat gök yarıldı, çamura can verildi linç edilmem için artık bütün deliller elde kazandım nefretini fahişelerin lânet ediyor bana bakireler de" diyor. Evet her şey biz yaşarken oldu. "Bunu hatırlasın insanlar" niyetiyle aşağıda Bosna-Hersek'te yakın geçmişimizde yaşanan büyük trajedinin kısa bir kronolojisine yer vereceğim. Kıyaslama imkânı sağlasın diye, hatırlaması kolay olsun diye aynı dönemlerde Türkiye'deki gündemimizi de ilave edeceğim bu kısa kronolojinin altına... *** 1986 "Sırbistan Sanatlar ve Bilimler Akademisi"ndeki milliyetçi Sırp entellektüeller, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin (YSFC) eleştirisini yapan bir memorandum yayınlar. Memorandum YSFC'yi meydana getiren 6 cumhuriyetten biri olan Sırbistan'ın, diğer cumhuriyetler tarafından istismar edildiğini belirtirken, memor...

Saraybosna (5) - Latin Köprüsü - 28 Haziran 1914

Resim
Kadîm kültürlerden bu yana medeniyetler suyun olduğu yerlerde yükselegelmiştir. Nil Deltası, Mezapotamya, Maveraünnehr gibi... Yaşam ve zenginlik kaynağıdır su. Bu nedenle deniz kıyılarında ve büyük nehir havzalarında yer alan şehirlerde, farklı kültürlere ve etkileşime açık olmaları sayesinde heterojen ve daha zengin medeniyetler kurulagelmiştir. Balkanlar ve Orta Avrupa'daki önemli şehirlerin çoğu da -suyun akan hali olan- nehirler etrafında inkişâf etmiştir. Üsküp'ten geçen Vardar, Budapeşte'yi ikiye bölen Tuna, Prizren ile Bistriça, Belgrad'ı çevreleyen Sava ve Tuna, Ljubjana'nın içinden geçen aynı isimli nehir Balkan ve Orta Avrupa coğrafyasında akla ilk gelenlerden... Goran Bregoviç'in Nilgün Cerrahoğlu ile yaptığı söyleşide " Balkanların merkezi burası (İstanbul). Benim gibi bir Osmanlı taşra kentinde doğmuş biri için, kültürel metropol Trieste ya da Viyana değil, İstanbul'dur. Fransız sömürgelerinden gelen Afrikalılar'ın Paris'i keşfeder...

Saraybosna (4) - Seyyar Satıcının Zarafeti

Resim
Ferhadiye Caddesi... Saraybosna'nın trafiğe kapalı, en uzun caddesi. Eski şehirden (Stari Grad) yeni şehre (Novi Grad) doğru akar... Esprit, Steilmann, Benetton, Stefanel, Levi's gibi global giyim markaların mağazalarından alışveriş yapanlar (Nişantaşı gibi), keskin nişancılar ve Sırp topçularının tehdidi nedeniyle 4 yıl boyunca evlerinden çıkamamanın acısını çıkartanlar (Beyoğlu gibi), kaldırım kafelerinde soluklananlar (Bağdat Caddesi gibi ), tarihi çarşıdaki dükkanlarınını önünde müşteri bekleyen esnaflar (Kapalıçarşı ve Sultanahmet gibi), kapıları namaz saatlerinde açılan 400 - 500 yıllık camilere girip çıkan mütedeyyinler (Eyüp gibi)... Ferhadiye Caddesi... Yaşanan her şeye rağmen cıvıl cıvıl... Yaşam dolu... Rengarenk... Saraybosna'da yaşayan insan profilini en iyi gözlemleyebileceğiniz yer... Yukarıdaki fotoğrafta gördüğünüz çiçek satan hanımefendiyi de Ferhadiye Caddesi'nde gördük. Lütfen Nişantaşı'nda Vali Konağı Caddesi'nde Alman Hastanesi Polikliniğin...

Saraybosna (3) - Burek

Resim
Yolunuz Bosna'ya düştüğünde bir "Buregdžinica"ya gitmeden ("Buregcinitza" diye okunur), bir porsiyon "Burek" yemeden ülkeden ayrılamazsınız. Biz de bir kez denedik, ondan sonra her gün iki öğün burek yer olduk. Hatta hızımızı alamayıp Türkiye'ye 5 kg. burekle döndük, iyi mi? Burek malûm börek; buregdžinica ise börekçi demek. Bizim favori buregdžinica'larımız: Sačaltı, Buregdžinica Bosna (yani Bosna Börekçisi) ve Mrva (Bunun ismini yanlış hatırlıyor olabilirim, emin değilim ama yeri Bosna börekçisinin karşısı olur, rahat bulursunuz). Mekanlarin üçü de Saraybosna'da, Başçarşı'da. Biz en çok Sačaltı'nın böreklerini sevdik. Az yağlı, iyi pişmiş, hatta hafif yanık diyebiliriz. (Bu arada Sačaltı'nda Emina isimli servis elemanın kendine has, sempatik tavırları anmadan geçemeyeceğim. ) Son gün Sačaltı'na gittiğimizde Türkçe konuştuğumuzu duyup, bize selam veren hanımefendi 30 sene kadar evvel Türkiye'de bulunduğunu söyledi. İsta...

Saraybosna (2) - Vijecnica

Resim
Umberto Eco'nun "Gülün Adı" adlı eseri, Ortaçağ Avrupasında bir Fransisken manastırında geçer. Manastırın değerli kütüphanesinde bulunan gizemli bir kitap romanın odağındadır. 7 günde 7 insanın ölümünün müsebbibi olan kitap, manastırın yanan kütüphanesiyle birlikte kül olur. Latinlerin Avicenna diye andığı İbn-i Sina'nın kimya, felsefe, fizik ve astronominin yanısıra tıp alanında da özgün ve takip edilen çalışmalar yaptığını, dahası çok iyi bir hekim olduğunu biliyoruz. İbn-i Sina'nın Samanoğulları hükümdarı Nasroğlu Nuh’u tedavi ettiğinde “dile benden ne dilersen” teklifine karşı Buhara Kütüphanesinin Hafız-ı Kütüp’lüğünü dilediği anlatılır. İbn-i Sina mükemmel hafızası ve yoğun ilgisiyle kütüphanede yer alan önemli eserleri okur, genç yaşta önemli aşamalar kateder. Bir gün bilinmeyen bir sebeple Buhara Kütüphanesi yanar, tüm kitaplar kül olur. Hafız-ı Kütûb İbn-i Sina yanan kütüphanenin ete kemiğe bürünmüş hâli gibidir ancak Buhara'nın yeni İbn-i Sina yeti...